“Tư Aeroco” – Kỹ sư bỏ phố, gieo giấc mơ trên đất đỏ bazan

Trong thế giới cà phê đặc sản Việt Nam, có những cái tên được nhắc đến như một tham chiếu về tiêu chuẩn. “Tư Aeroco” là một trong số đó. Không phải vì anh xuất hiện nhiều trên truyền thông, không phải vì thương hiệu chi mạnh cho marketing – mà vì năm này qua năm khác, những hạt cà phê từ trang trại nhỏ bên hồ Eakao cứ lặng lẽ đoạt giải, cứ lặng lẽ vượt biên giới, cứ lặng lẽ thay đổi cách người ta nghĩ về cà phê Việt Nam.

Từ người uống cà phê đến người trồng cà phê

Lê Đình Tư không sinh ra để làm nông dân. Anh là người của phòng máy, bảng tính, quy trình vận hành – một con người kỹ thuật đúng nghĩa. Nhưng chính cái ‘gu’ uống cà phê đã làm phiền anh suốt nhiều năm: mỗi khi cầm ly cà phê lên, câu hỏi cứ ám ảnh – thứ gì đang thực sự ở trong này?

Đó không phải lo lắng xa vời. Vào những năm đầu thập niên 2010, khi thị trường cà phê Việt Nam tràn ngập sản phẩm pha tạp: đậu nành rang cháy, mỡ động vật tạo độ ngậy, thậm chí cả chất tạo bọt công nghiệp nhằm đáp ứng thị hiếu “đặc – đắng – sánh – bọt’ của người tiêu dùng. Một người có nền tảng khoa học như anh Tư nhìn vào những thành phần đó mà không thể yên tâm.

Suốt nhiều năm đi khắp các vùng trồng cà phê, tiếp xúc trực tiếp với nông dân, anh Tư nhận ra một nghịch lý: Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, nhưng hầu hết sản lượng chỉ dùng làm nguyên liệu cà phê hoà tan hạng thấp. Chất lượng không phải không có, mà là chưa ai thực sự đầu tư để làm đúng.

Năm 2017, anh chính thức đặt cược vào một lựa chọn khác hẳn: xây dựng trang trại cà phê của riêng mình tại xã Ea Kao, cách trung tâm Buôn Ma Thuột 12 km về phía Đông Nam. Mục tiêu không phải sản lượng, không phải lợi nhuận ngắn hạn – mà là câu trả lời cho câu hỏi anh đã đặt ra cho chính mình: có thể làm ra một hạt cà phê hoàn toàn sạch, hoàn toàn tự nhiên, và vẫn ngon đến mức thế giới phải công nhận không?

“Là một tín đồ uống cà phê, tôi đã chọn cho mình một con đường có lẽ khó khăn hơn cả, đó là  trở thành nhà sản xuất và chế biến cà phê chất lượng cao và đặc sản, cũng là để thỏa mãn trăn trở của bản thân: Cách trồng và thu hoạch cà phê bao nhiêu năm nay có thật sự an toàn cho người sử dụng?”
– Lê Đình Tư, chủ trang trại Aeroco Coffee

Kiến trúc của một vườn cà phê

Điều đầu tiên anh Tư làm không phải là trồng cà phê. Mà là thiết kế. Tư duy kỹ sư không bỗng dưng biến mất – nó chuyển hóa thành cách anh nhìn nhận một vườn cây như một hệ thống sinh thái.

Trang trại 9 hecta tại Ea Kao được xây dựng theo mô hình 4 tầng thực vật: Tầng trên cùng là cây bình linh che bóng, tán thưa đủ để ánh sáng xuyên xuống, thân làm trụ sống cho tiêu leo, sau này có thể khai thác gỗ. Tầng thứ hai là bơ và sầu riêng xen canh – vừa tạo thu nhập ổn định, vừa điều hòa vi khí hậu. Tầng thứ ba là cà phê, được nuôi dưỡng bởi toàn bộ hệ sinh thái phía trên. Tầng mặt đất là thảm cây phủ đất để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại, nuôi vi sinh vật có lợi trong đất đỏ bazan.

Không có thuốc bảo vệ thực vật. Không có phân hóa học. Toàn bộ quy trình chăm sóc nghiêng về hữu cơ, khép kín từ vườn cây đến sản phẩm. Mỗi lô hàng đều có nhật ký ghi chép đầy đủ từ khâu chọn giống, bón phân, thu hái đến chế biến.

Bên cạnh cà phê, khu vườn còn trồng hoa hướng dương, cúc vạn thọ, hoa hồng – vừa tạo cảnh quan, vừa dẫn dụ ong bướm thụ phấn tự nhiên, vừa thanh lọc không khí quanh trang trại. Người ta gọi đó là nông nghiệp sinh thái. Còn với anh Tư, đó đơn giản chỉ là cách làm đúng – đúng với đất, với cây và với chính công việc mình theo đuổi.

Khi chất lượng được gọi tên

Vietnam Amazing Cup là cuộc thi cà phê đặc sản uy tín nhất Việt Nam, do Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức thường niên từ năm 2019. Hội đồng giám khảo gồm các chuyên gia đánh giá mù – tức là họ chấm điểm hoàn toàn dựa trên hương vị, không biết sản phẩm đến từ đâu.

Aeroco Coffee đã vào top giải 5 năm liên tiếp. Trong đó, năm 2022 là cột mốc đặc biệt khi trang trại đồng thời giành Quán quân Arabica và Á quân Robusta – hai hạng mục lớn nhất của cuộc thi. Đây không phải may mắn. Đây là kết quả của một hệ thống được xây dựng để lặp lại thành công.

Nhưng điều thú vị hơn là cách anh Tư nói về những giải thưởng đó. Không phải bằng giọng của người vừa chiến thắng. Mà bằng giọng của người vừa được xác nhận đang đi đúng đường.

“Giải thưởng là sự ghi nhận cho tinh thần lao động đầy trách nhiệm, nghiêm túc và say mê của cả tập thể Aeroco Coffee. Chúng tôi không làm vì giải thưởng, chúng tôi làm vì người uống cà phê xứng đáng được uống thứ cà phê thật.”
– Lê Đình Tư, sau lễ trao giải Vietnam Amazing Cup 2022

Từ hồ Eakao đến Tokyo, Seoul và Paris

Trang trại Aeroco Coffee nằm sát hồ Eakao thơ mộng, xung quanh là vườn tược xanh mát, hoa nở bốn mùa. Nhưng những hạt cà phê sinh ra ở đây không dừng lại ở đó.

Hiện tại, Aeroco xuất khẩu chính ngạch sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, châu Âu và Trung Quốc – tất cả đều là những thị trường có tiêu chuẩn kiểm định khắt khe. Quy trình sản xuất đạt chứng nhận ISO 22000:2018, HACCP Codex Alimentarius, và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu Mỹ theo yêu cầu của FDA.

Đây là phần thưởng xứng đáng của một thập kỷ kiên định: không chỉ những ghi nhận trong nước, mà là đơn hàng chinh phục những người tiêu dùng khó tính nhất trên thế giới – những người sẵn sàng trả giá cao cho một ly cà phê, miễn là nó xứng đáng.

Con người đằng sau thương hiệu

Gặp anh Tư ở trang trại, ít ai nghĩ đây là người vừa đưa cà phê Việt Nam chinh phục thị trường Nhật Bản. Không quần áo chải chuốt, không danh thiếp bóng bẩy – một chiếc áo phông, quần kaki, mái tóc xoăn đậm chất nắng gió Tây Nguyên. Giới cà phê chuyên nghiệp gọi anh là ‘dị nhân’ – một từ thương mến, dành cho những người làm nghề theo cách mà người khác thấy khó hiểu, nhưng kết quả lại không thể phủ nhận.

Nhưng khi nói về cà phê, anh khác hẳn. Thay vào đó là độ chính xác của một kỹ sư và nhiệt huyết của một người đã đặt cả sự nghiệp vào cây cà phê. Anh có thể nói hàng giờ về sự khác biệt giữa Washed và Natural processing, về lý do tại sao nhiệt độ sấy ảnh hưởng đến axit hữu cơ trong hạt cà phê, về cách mô hình 4 tầng tạo ra vi khí hậu riêng trong vườn.

Một triết lý, một hành trình

Aeroco Coffee không phải thương hiệu lớn nhất Tây Nguyên. Không phải tên tuổi nhiều người biết nhất. Nhưng trong cộng đồng những người thực sự hiểu về cà phê đặc sản – từ các chuyên gia châu Âu đến khách du lịch quốc tế tìm đến tận trang trại – Aeroco là cái tên được nhắc đến bằng sự kính trọng.

Điều đó không đến từ việc marketing. Nó đến từ một người đàn ông đã chọn từ bỏ sự tiện lợi để đổi lấy sự đúng đắn. Chọn hữu cơ khi canh tác hóa học dễ hơn. Chọn thu hái tay khi máy móc nhanh hơn. Chọn rang mộc khi pha tạp mang lại lợi nhuận cao hơn.

Và lựa chọn đó – lặp đi lặp lại mỗi ngày, trong từng quyết định nhỏ nhất của quy trình – chính là thứ tạo ra Aeroco Coffee.

“Aeroco mong muốn mỗi ly cà phê không chỉ là một thức uống mà còn là một hành trình trải nghiệm hương vị. Từ khâu sản xuất, chế biến, rang xay đến pha chế, tất cả đều được thực hiện với sự tận tâm nhằm mang lại sự hài lòng tối đa cho khách hàng.”
– Lê Đình Tư