Aeroco Coffee – mô hình thực tế trong lớp tập huấn cà phê nông lâm kết hợp theo tiêu chuẩn Naturland

Nông nghiệp hữu cơ đang chuyển dần từ định hướng sang những mô hình sản xuất cụ thể, trong đó việc xây dựng hệ sinh thái canh tác bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng được chú trọng. Tại Đắk Lắk, Aeroco Coffee trở thành một trong những mô hình thực tế được lựa chọn để các chuyên gia và học viên khảo sát, đánh giá trong khuôn khổ khóa tập huấn “Trồng cà phê trong Nông lâm Kết hợp và Chuyển đổi Trang trại theo bộ tiêu chuẩn Hữu cơ Naturland” do Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA) tổ chức.

Khóa tập huấn quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực cà phê, cảnh quan bền vững và tiêu chuẩn hữu cơ cùng 17 học viên. Thay vì chỉ tiếp cận lý thuyết, chương trình tập trung vào những vấn đề trực tiếp trong sản xuất như quản lý thảm phủ, ủ phân vi sinh, giảm phát thải, kiểm soát bệnh vàng lá – thối rễ, xây dựng hệ sinh thái đa tầng tán và lập kế hoạch chuyển đổi trang trại theo tiêu chuẩn Naturland.

Trong chương trình thực địa, Aeroco Coffee được lựa chọn cùng Công ty Vương Thành Công làm mô hình khảo sát để học viên trực tiếp tài liệu hóa, đánh giá hiện trạng và xây dựng phương án chuyển đổi trang trại. Đây cũng là cơ hội để những nội dung được trao đổi trên lớp được đối chiếu với điều kiện sản xuất thực tế tại một trang trại cà phê ở Đắk Lắk.

Aeroco Coffee – từ mô hình canh tác đến bài học thực địa

Tại vườn cà phê của Aeroco Coffee, các chuyên gia và học viên trực tiếp khảo sát hiện trạng sản xuất, tìm hiểu cách tổ chức hệ sinh thái vườn cây và đối chiếu với những yêu cầu của canh tác cà phê bền vững.

Đặc biệt, ông Manfred Fürst – chuyên gia về Bộ tiêu chuẩn Naturland, cùng các học viên đã trực tiếp khảo sát tại vườn cà phê Aeroco Coffee. Những nội dung được quan tâm không chỉ nằm ở cây cà phê mà còn bao gồm đất, bộ rễ, thảm phủ, dinh dưỡng và mối quan hệ giữa các thành phần trong hệ sinh thái nông nghiệp.

Thông qua hoạt động thực địa tại Aeroco, học viên có điều kiện chuyển những khái niệm về nông lâm kết hợp và tiêu chuẩn hữu cơ thành các tiêu chí có thể quan sát, đo đạc và đánh giá ngay trên trang trại.

Đây là điểm khác biệt của chương trình đào tạo: trang trại không chỉ là nơi tham quan mà trở thành “lớp học thực địa”, nơi các tiêu chí sản xuất bền vững được đặt trong điều kiện cụ thể của một vùng cà phê.

Theo TS. Phạm Công Trí, chuyên gia cảnh quan bền vững và một trong hai giảng viên của khóa tập huấn, việc kết hợp kỹ thuật với quản trị, lập kế hoạch và đánh giá sản xuất giúp học viên nâng cao năng lực mở rộng quy mô, đáp ứng yêu cầu của các chuỗi hàng hóa và thương mại quốc tế.

Sau ba ngày đào tạo, ông đánh giá kết quả làm việc nhóm cùng tinh thần học tập của các học viên đã vượt ngoài kỳ vọng.

Tiêu chuẩn hữu cơ gắn với giá trị lâu dài của trang trại

Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành cà phê, ông Manfred Fürst cho rằng tiêu chuẩn hữu cơ không đơn thuần là một hệ thống yêu cầu cần đáp ứng, mà còn là công cụ hướng tới bảo vệ sức khỏe hệ sinh thái và nâng cao giá trị lâu dài của nông sản.

Theo ông, quá trình này góp phần tái tạo đất, nâng cao giá trị cây trồng và thu nhập của người sản xuất. Sự chủ động và khả năng tiếp thu kiến thức quản trị của lực lượng làm nông nghiệp tại Việt Nam, trong đó có Đắk Lắk, là một tín hiệu tích cực cho quá trình chuyển đổi.

Với Aeroco Coffee, việc trở thành địa điểm khảo sát thực địa trong chương trình tập huấn cũng cho thấy vai trò của những mô hình trang trại cụ thể trong quá trình đưa kiến thức về nông nghiệp hữu cơ và nông lâm kết hợp vào thực tiễn sản xuất.

Từ việc quan sát một mô hình cụ thể, học viên có thể hình dung rõ hơn những công việc cần thực hiện khi xây dựng hồ sơ trang trại, đánh giá hiện trạng đất và cây trồng, cân đối dinh dưỡng cũng như lập kế hoạch chuyển đổi.

Thay đổi tư duy để thay đổi phương thức canh tác

Ông Hoàng Văn Biên, học viên đến từ Sơn La, hiện canh tác hơn 6 ha cà phê theo hướng nông lâm kết hợp, cho biết những buổi thực hành đo đạc, lập hồ sơ trang trại và tính toán cân đối dinh dưỡng giúp người sản xuất thay đổi cách nhìn về canh tác hữu cơ.

Theo ông, canh tác hữu cơ không đồng nghĩa với việc “bỏ mặc cho tự nhiên”, mà đòi hỏi sự can thiệp khoa học và có kiểm soát để cây trồng phát triển khỏe mạnh.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của chương trình: chuyển đổi sản xuất không chỉ bắt đầu từ việc thay đổi vật tư đầu vào, mà trước hết phải bắt đầu từ tư duy quản trị trang trại, hiểu đất, hiểu cây và xây dựng một hệ sinh thái sản xuất có khả năng duy trì lâu dài.

Từ Aeroco đến những mô hình cà phê bền vững

TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam, cho biết đây là lần thứ hai chương trình được tổ chức, sau khóa đầu tiên tại Lâm Đồng. Với 17 học viên được lựa chọn, chương trình hướng tới việc hình thành lực lượng có khả năng tiếp tục lan tỏa kiến thức và phương pháp sản xuất hữu cơ tại nhiều địa phương.

Việc lựa chọn những mô hình thực tế như Aeroco Coffee để tổ chức khảo sát là một phần quan trọng trong quá trình đào tạo. Từ một trang trại cụ thể, các học viên có thể tiếp cận trực tiếp những vấn đề đặt ra trong sản xuất, đồng thời hình dung cách áp dụng các nguyên tắc nông lâm kết hợp và tiêu chuẩn hữu cơ vào điều kiện thực tế.

Đối với ngành cà phê Việt Nam, đây cũng là hướng tiếp cận cho thấy sự chuyển dịch từ tư duy sản xuất đơn thuần sang xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp có khả năng bảo vệ đất, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng nông sản và gia tăng giá trị chuỗi cà phê.

Lớp tập huấn khép lại sau ba ngày, nhưng những mô hình thực tế như Aeroco Coffee tiếp tục đóng vai trò như những “phòng thí nghiệm mở” để người sản xuất, chuyên gia và các bên trong chuỗi giá trị cà phê cùng quan sát, đánh giá và tìm kiếm những phương thức canh tác phù hợp hơn với yêu cầu của thị trường và mục tiêu phát triển bền vững.